گزارش های اختصاصی از مصوبه های شورای وزیران: بررسی پروژه نفتی آمو دریا مطابق با قرارداد اکتشافات و تقسیم تولید هایدروکاربن ها

بیست و پنجمین جلسه شورای وزیران مورخ 1394/8/4

وزارت معادن و پطرولیم کشور در جلسه شورای وزیران گزارش کمیته قرارداد پروژه نفتی آمو دریا را که قرارداد کننده آن، کمپنی ملی نفت چین (CNPC) و شریک داخلی آن کمپنی نفت و گاز وطن می باشد، ارایه کرد. این گزارش در باره مکلفیت های کمپنی چینایی، تخلف و تاخیر در کار پنج قرارداد عمده از سال 2012-2015، اجراأت اداره پطرولیم برای نظارت از این پروژه و تصامیم در باره ادامه کار این کمپنی نگاشته شده است.

وزارت معادن و پطرولیم کشور در 26 دسامبر 2011 بعد از تصمیم شورای وزیران ج.ا.ا با کمپنی ملی نفت چین در سه بلاک تحت نام قشقری، بازارکمی و زمرد سای واقع در ولایت های سرپل، فاریاب و جوزجان عقد قرارداد کرده است. اما براساس این گزارش تا کنون کمپنی قرارداد کننده با تخلف و تاخیر در کار، مطابق پلان و مواد قرارداد عمل نکرده است.

براساس قرارداد فی مابین، کمپنی ملی نفت چین مکلف بود که مطابق پلان انکشافی سال 2012، 59 کیلومتر مربع تحقیقات سایزمیک را به میتود2D و 82 کیلومتر مربع تحقیقات سایزمیک را به میتود 3D در ساحه انگوت و قشقری انجام میداد، اما انجام نداده است. همچنان در سال 2013 کمپنی مزبور باید سه حلقه چاه نفتی را حفر، 59 کیلومتر مربع تحقیقات سایزمیک به میتود 2D و 173 کیلومتر مربع تحقیقات سایزمیک به میتود 3D در ساحه آق دریا، قشقری و انگوت انجام می داد، اما تاحال هیچ کدام از این تعهدات عملی نشده است.

در همین حال مطابق پلان انکشافی در سال 2014 کمپنی ملی نفت چین مکلف شده بوده تا چهار حلقه چاه استخراجی را در ساحه قشقری حفر، یک حلقه چاه را بازسازی و 5 حلقه چاه را در همین ساحه آزمایش نماید، ولی این کار هم صورت نگرفت.

برعلاوه این همه کمپنی چینایی اولأ مکلف به تولید مجموع سه میلیون و نه صد هزار (3,900,000) بشکه نفت از سال 2012-2014 بود و دومأ باید کمپنی ملی نفت چین در بلاک قشقری 4 حلقه چاه استخراجی را برمه کاری و بیشتر از سه میلیون بشکه نفت خام را تنها در این ساحه استخراج می کرد که نکرده است. بنابراین براساس ارزیابی وزارت معادن و پطرولیم کشور این کمپنی تا اخیر ماه می امسال (2015 ) 85.6 درصد از تعهدات تعیین شده را تولید نکرده است.

با این حال در این گزارش آمده است که کمپنی چینایی بیشتر از چاه های اکتشافی که قبلأ توسط وزارت معادن حفر گردیده نفت خام تولید می نماید. این کار بدون در نظر داشت معیارهای تخنیکی باعث آبدهی چاه ها و کاهش تولید نفت آمو دریا شده که در این گزارش بطور مشخص به ازدیاد آبدهی و کاهش نفت در بلاک قشقری، عدم اجرایی شدن تولید نفت در این ساحات، عدم فراهم آوری امکانات معیاری و استخراج غیر معیاری نفت، اشاره گردیده است.

داود شاه صبا وزیر معادن و پطرولیم کشور می گوید که بعد از ارزیابی همه جانبه در قسمت اکتشافی، انکشافی و معیارهای تخنیکی برای استخراج نفت در آمو دریا، مشخص شد که کمپنی ملی نفت چین براساس پلان و مواد قرارداد از سال 2011-2015 عمل نکرده است. بنأ کمیسیون محترم وزراء در امور معادن پیشنهاد می کند تا در مرحله نخست فعالیت این کمپنی متوقف شده و بعد از آن کمپنی چینایی براساس قرارداد مکلف است تا پنج ساحه نفتی را (قشقری، انگوت، آق دریا، بازارکمی و زمردسای) به دولت افغانستان واگذار نماید.

دوکتور عبدالله عبدالله رییس اجراییه جمهوری اسلامی افغانستان در جلسه شورای وزیران گفت: موضوع پروژه آمو دریا و سایر موارد مربوط به معادن کشور باید بطور اساسی و اصولی تطبیق شود که زمینه برای فعالیت های بهتر در آینده مساعد گردد تا مردم افغانستان به خواسته های شان از طریق عواید معادن دست یابند.

رییس اجراییه کشور به وزارت معادن و پطرولیم هدایت داد: با کمپنی چینایی گفتگو نموده و تلاش نماید که مشکلات را از طریق مذاکرات حمل کند تا فعالیت های این کمپنی براساس قرارداد صورت بگیرد. رییس اجراییه کشور در ادامه همچنان تاکید کرد که بعد از مذاکره وزارت معادن با کمپنی چینایی در باره این قضیه براساس منافع ملی تصمیم می گیرد.