دورنمای روابط افغانستان با سازمان همکاری های شانگهای

دکتور عبدالله عبدالله رییس اجراییه جمهوری اسلامی افغانستان امروز سه شنبه مورخ ۲۴/۹/۱۳۹۴ در چهاردهمین نشست عمومی اجلاس سران حکومات سازمان همکاری های شانگهای به نمایندگی از افغانستان سخنرانی می کند. صلح و ثبات در افغانستان و تاثیر آن بر اوضاع منطقه، نیازبه اجماع منطقه‌ای برای مبارزه با تروریزم و افراطگرایی، تقویت همکاری های اقتصادی و امنیتی از محورهای سخنان رییس اجراییه کشور می باشد.

همچنان در حاشیه این نشست قرار است که رییس اجراییه کشور با صدراعظم فدراتیف روسیه، صدراعظم چین، صدراعظم تاجیکستان، صدراعظم قیرغیزستان، صدراعظم قزاقستان و سران هئیت‌های کشورهای عضو و ناظر در این سازمان دیدار و در باره موضوعات مهم اقتصادی٬-تجارتی، امنیتی و مبارزه با تروریزم گفتگو نمایند.

افغانستان و سازمان شانگهای:

سازمان همکاریهای شانگهای از سال ۱۹۹۶ـ ۲۰۰۱ میان کشورهای: چین، روسیه، قزاقستان، قرغیزستان، تاجیکستان و ازبکستان ایجاد شد. افغانستان، ایران، هند، پاکستان و مغلوستان از اعضای ناظر این سازمان می باشند. در اوایل مهمترین اهداف این سازمان در تقویت حل اختلافات مرزی، گسترش همکاری‌های سازنده سیاسی، اقتصادی و تجارتی خلاصه می شد. اما در حال حاضر با تحولات تازه منطقه¬ای و افزایش تهدیدات گروه¬های تروریستی، مبارزه با تروریزم٬ جدایی‌طلبی و افراطگرایی از اولویت های کاری سران شانگهای می باشند.

این سازمان منطقه‌ای برای مبارزه جدی با تروریزم و افراط‌گرایی کمیته‌ی خاصی را به‌نام ساختار منطقه¬ای ضد تروریزم ایجاد کرده است. براساس مفاد توافقنامه منطقه¬ای٬ مبارزه با تروریزم-افراطگرایی، تجزیه طلبی و قاچاق مواد مخدر در مرزهای کشورهای عضو سازمان٬ از وظایف عمده این کمیته می باشند.

مهمترین یا دومین مرجع عالی تصمیم گیری در این سازمان، اجلاس سران حکومات است که هر سال در یکی از کشورهای عضو، تشکیل جلسه می‌دهد. تنیظم بودجه شورا و بررسی و تعیین موضوعات مهم برای تقویت همکاری‌های اقتصادی در میان کشورهای عضو٬ از وظایف اساسی اجلاس سران حکومات است.

افغانستان در سال ۲۰۰۴ به عنوان مهمان در اجلاس سران شانگهای اشتراک می کرد، در کنفرانس خاص ۲۰۰۹ سازمان شانگهای توافق صورت گرفت تا افغانستان از سطح گروه تماس به سطح ریاست های وزارت امور خارجه کشورهای عضو، ارتقا یابد. بالآخره در سال ۲۰۱۲ افغانستان به عنوان عضو ناظر انتخاب گردید. فعلاً افغانستان٬ هند، ایران و پاکستان درخواست عضویت دائم در این سازمان را کرده اند.

امروزه با پیچیدگی سیاست و اقتصاد در عرصه بین الملل٬ افغانستان بیشتر از هر وقت به همکاری‌های جدی منطقه¬ای برای مبارزه با تروریزم و تقویت روابط اقتصادی، نیازمند تعامل با کشورهای منطقه می باشد تا در برابر گروه‌های تروریستی مبارزه کند. کشورهای عضو سازمان شانگهای نیز درگیر تهدیدات گروه‌های تروریستی هستند. ایغورها در چین٬ جنبش اسلامی در ازبکستان و حزب التحریر در قرغیزستان و قزاقستان به شدت امنیت این کشورها را تهدید می‌کنند. بناً عضویت افغانستان در این سازمان برای ایجاد روحیه مشترک و هماهنگی منطقه¬ای به منظور مبارزه با تروریزم ازاهمیت بالای برخوردار است.

کشورهای عضو و ناظر سازمان همکاری‌های شانگهای بزرگترین توان اقتصادی، نظامی و فضایی جهان را دارا هستند که بیشترین تولید کننده و مصرف کننده انرژی جهان می باشند. بررسی این سازمان نشان می‌دهد که اعضای این سازمان به شمول ناظران٬ توان این را دارند که در آینده به یکی از بزرگترین قطب‌های اقتصادی، تجارتی، سرمایه گذاری خارجی و انرژی در جهان تبدیل شوند. در این میان افغانستان از نظر جغرافیایی، منابع طبیعی و فرصت های بالقوه‌ای که برای وصل کردن آسایی میانه به جنوب آسیا و چین به اروپا دارد٬ برای این سازمان از اهمیت به سزایی برخوردار است. همچنان کشورهای عضو این سازمان دارای توان بالای اقتصادی و نظامی هستند که می توانند در امنیت و اقتصاد کشور بسیار تاثیرگذار باشند. به این دلیل این سازمان برای آینده افغانستان بسیار مهم تلقی می شود.

رییس اجراییه کشور در نشست عمومی اجلاس سران شانگهای تلاش دارد که زمینه تقویت همکاری‌های اقتصادی و امنیتی٬ به‌ویژه مبارزه جدی با تروریزم و افراطگرایی٬ در افغانستان را فراهم نماید.

رئيس اجرائیه همچنان تلاش می‌کند تا کشورهای عضو و ناظر این سازمان را متقاعد سازد که تروریست‌ها تلاش دارند از افغانستان برای نا امن سازی کشورهای آسیای میانه و جنوب آسیا به عنوان یک پایگاه استفاده نمایند. رئیس اجرائیه به این دلیل تاکید می‌کند که مقابله با این تهدید٬‌ نیازمند همکاری بیشتر نظامی میان کشورهای عضو و منطقه است.

در ضمن دکتور عبدالله عبدالله رییس اجراییه کشور در این نشست یکبار دیگر درخواست رسمی افغانستان برای عضویت دائمی در این سازمان را مطرح می‌سازد.

به قلم: خدایار نائب زاده