اهمیت سازمان شانگهای و آینده افغانستان در آن

سازمان همکاری های شانگهای در 26 اپریل 1996 میان کشور های چین، روسیه، قرغیستان، قراقستان و تاجیکستان به هدف تقویت اعتماد متقابل جهت حل اختلافات مرزی، گسترش همکاری موثر درسیاست، تجارت و اقتصاد، ساینس و تکنولوژی، فرهنگ و معارف، انرژی، ترانسپورت، گردشگری و حفاظت از محیط زیست به نام "شانگهای پنج" تاسیس گردیده و با پیوستن ازبکستان در 15 جون 2001 بنام "سازمان همکاری های شانگهای" مسمی گردید.

افغانستان بعد از سال 2004 به عنوان مهمان در اجلاس همکاری های شانگهای اشتراک می نمود و در سال 2012 به حمایت روسیه عضویت ناظر این سازمان را کسب کرد.

هدف اساسی افغانستان از حضور در سازمان شانگهای تقویت اعتماد سازی در منطقه، تحکیم روابط نیک با کشور های عضو و ناظر، ایجاد ظرفیت های کافی در مبارزه با تروریزم، افراط گرایی و مهار تولید مواد مخدر در منطقه می باشد.

سازمان همکاری شانگهای از بدو پیدایش تا حال دست آورد های مهمی داشته است. این سازمان از سازوکار اولیه امینتی شروع کرد و به خلع سلاح در مناطق مرزی مورد اختلاف رسید. همچنان اعضا موفق شدند معمای همیشگی امینت مرز ها را نیز خاتمه داده و به تقویت همکاری های امنیتی میان اعضا بپردازند. آنها توانستند از محدوده امنیتی خارج شده به همکاری های اقتصادی، تجاری، سیاسی و غیره بپردازند.

کشور های عضو و ناظر شانگهای هرکدام از قابلیت ها و فرصت های خوبی برخوردار میباشند، که هرگاه این قدرت ها و قابلیت ها به یکدیگر جمع شوند، امکانات بزرگی در اختیار کشور های منظقه قرار خواهد گرفت، وسعت کشور های عضو و ناظر سازمان که چیزی کمتر از نیم کره زمین را تشکیل میدهد و بیشترین نفوس جهان در آن است همچنان از بزرگترین منابع انرژی، ، قدرت هسته ای و قدرت سیاسی و نظامی بالایی برخوردار میباشند.

همچنان یکی از موضوعات مهم و قابل بحث درین سازمان ایجاد بانک توسعه و صندوق توسعه سازمان همکاری شانگهای می باشد.

رییس جمهور افغانستان در سال 2015 درخواست عضویت خود را به رییس دوره سازمان در اجلاس سران تسلیم نمود. افغانستان با عضویت درین سازمان می تواند کشور های عضو منطقه را با همکاری صادقانه با افغانستان در خصوص تامین امینت به عنوان بخشی از جغرافیای این سازمان وادار نماید. کشور های مثل روسیه و چین به همکاری دیگر کشور های عضو می توانند در شکل دهی یک اجماع صلح منطقه یی در آوردن صلح به افغانستان کمک کنند.

افغانستان با عضویت درین سازمان با در نظر داشت جایگاه مهم استراتیژیکی اش به عنوان کشوری که آسیای مرکزی را با آسیای جنوبی وصل می کند، می تواند از بار هزینه امینی خود بکاهد و بر قدرت چانه زنی و دپلوماتیک خود بیافزاید. افغانستان همچنان می تواند از ظرفیت اقتصادی، تجارتی، علمی و فرهنگی این سازمان استفاده کند و همگام با کشور های منطقه، منافع خود را با آن ها پیوند بزند.

اعضای سازمان شانگهای نیز نگران اوضاع افغانستان پس از خروج کامل نیرو های خارجی اند و از همین رو خواهان ایفای نقش بیشتری درین کشور میباشند.

حضور موثر این سازمان در کنار جامعه جهانی می تواند در کنار مبارزه با تروریزم فرصت های اقتصادی زیادی را به افغانستان خلق کند.

سفر اخیر رییس اجراییه جمهوری اسلامی افغانستان جهت اشتراک در چهاردهمین کنفرانس سازمان نیز مبین علاقمندی افغانستان برای عضویت دایمی درین سازمان است.

رییس اجراییه کشور در بیانیه خویش درین کنفرانس با تاکید بر بسط عضویت در این سازمان٬ خواهان تسریع روند عضویت دایمی افغانستان درین سازمان گردید.

نویسنده: عطیه مهربان