صحبت‌های مقدماتی جلالتمآب دکتور عبدالله عبدالله رییس اجراییه کشور در جلسه شورای وزیران

بسم‌الله الرحمن الرحیم

جناب انجنیر محمدخان معاون اول ریاست اجراییه٬ جناب محترم استادمحمد محقق معاون دوم ریاست اجراییه٬ وزرای محترم٬‌ همکاران گرامی٬‌ خواهران و برادران عزیز!

السلام علیکم و رحمة‌الله و برکاته

به جلسه شورای وزیران خوش آمدید. صبح امروز شاهد یک حمله انتحاری بودیم که در اثر آن یکتن از منسوبین اردوی ملی و یکتن از منسوبین پولیس ملی به شهادت رسیدند. به خانواده‌های آنان تسلیت عرض می‌کنیم. متأ‌سفانه افغانستان در معرض تهدید حملات تروریستی قراردارد که حملات انتحاری جلوه‌ای از این جنایت‌ها است. ملت و مردم ما با عزم و اراده متین در مقابل این نیروها ایستاده‌اند و نیروهای امنیتی ما با ایثار و قربانی در خط دفاع از مردم ما قراردارند. کار و کوشش این نیروها قابل قدر است.

امروز مصادف است به سال‌روز شهادت عبدالمطلب بیگ یکی از دوستان ما و یکی از مجاهدان نام‌دار کشور و عضو پارلمان افغانستان. شهادت وی را به خانواده ایشان و ملت و مردم افغانستان تسلیت می‌گویم.

دو روز قبل سال‌روز شهادت استاد ذبیح‌الله شهید٬آمرجهادی جبهات ولایت بلخ بود. شهادت وی را به تمام مردم افغانستان٬ یاران و رهروان و مردم ولایت بلخ تسلیت می‌گویم. من افتخار دیدن و صحبت ایشان را نداشتم. ایشان از بانیان جهاد بودند و وقتی من جبهه رفتم به شهادت رسیده بود. از آمرصاحب شهید شنیدم که می‌گفت وی یکی از بزرگان جهاد٬ با اخلاق و از رهبران مردم به شمار می رفت که مردم کارنامه‌های وی را می‌دانند.

در این جلسه شورای وزیران٬ از وزرای محترم تشکر می‌کنم٬ خصوصأ از کسانی‌که در تطبیق بودجه و مصرف بودجه که نتیجه‌اش اجرای پروژه‌ها و ارایه خدمات برای مردم است، و دستاورد دارند. معین وزارت مالیه در این باره در جلسه گزارش می‌دهد؛ اما گزارشی که روزهای قبل این وزارت ارایه کرد، نشان می دهد که امسال 68 درصد بودجه به مصرف رسیده است و این یک رقم قابل ملاحظه می باشد.

تشکر می‌کنم از وزارت مالیه و وزارت‌های‌که در این راستا با کار و سعی و تلاش این دستاورد را بدست آوردند. فعلا در شروع سال جدید مالی قرار داریم و عواید امسال هم بلند رفته است که بازهم نتیجهٔ کار نهادهای مختلف از جمله وزارت مالیه می‌باشد. برای همه شان تبریک می گویم و از تلاش‌های‌تان قدردانی می‌کنم.

هفته گذشته معاون رییس جمهور ایالات متحده امریکا آقای مایک پنس به افغانستان سفر کرد و با رییس صاحب جمهور و رهبری حکومت وحدت ملی ملاقات داشت. یکبار دیگر حمایت شان را از حکومت وحدت ملی، تداوم همکاری‌ها، حمایت نیروهای امنیتی، مسایل اقتصادی و بازسازی افغانستان اعلان کردند و اطمینان دادند.

در روزهای آینده جلسات میثاق همکاری‌های جدید میان افغانستان و ایالات متحده امریکا که کار دوجانبه و تعهد دوجانبه است، آغاز خواهد شد و شامل چندین بخش می‌شود.

در سفر معاون رییس جمهور امریکا به افغانستان در مورد مسایل امنیتی، عوامل ناامنی در داخل افغانستان و پنا‌ه‌گاه‌های تروریستان که در بیرون از کشور ما قراردارند بحث‌های همه‌جانبه صورت گرفت. دولت افغانستان باردیگر از استراتیژی جدید واشنگتن در جنوب آسیا استقبال کرد که افغانستان هم بخش از آن است و هردو طرف تعهد متقابل دادند.

همچنان وزیر دفاع و وزیر خارجه آلمان هم تشریف آورده بودند. آلمان از جمله کشورهای‌ است که با افغانستان کمک و همکاری کرده است و آن‌ها صحبت‌های با رهبری حکومت وحدت ملی و وزیر خارجه کشور داشتند.

وزیر خارجه ازبیکستان نیز به افغانستان سفر کرده بود که در باره همکاری‌های مشترک میان دوکشور از جمله در ارتباط مواصلات و خصوصأ خط آهن صحبت‌های همه جانبه صورت گرفت.

چندنکته‌ای را باید در باره اوضاع کشور خدمت‌تان بگویم:

شخصا در تصامیم خود همیش ثبات و منافع ملی کشور را در نظر گرفته‌ام و درازمدت فکرکرده‌ام. در انتخابات‌های گذشته یا در جریان سه سال حکومت وحدت ملی. وعده و تعهد ما برای مردم افغانستان این است که همیشه منافع کلان کشور را مدنظر داریم و در این راستا کار می‌کنیم. در این شکی نیست که در زمان انتخابات یک مجموعه بسیار بزرگ از ما حمایت کرد‌ند، از جمله جمعیت اسلامی افغانستان، حزب وحدت مردم افغانستان به رهبری استاد محمد محقق، حزب اسلامی افغانستان به رهبری ارغندیوال و ائتلاف ملی٬ اما مهم‌تر از همه مردم افغانستان سهم گرفتند.

ما ممنون تمام مردم افغانستان هستیم که در انتخابات سهم گرفتند٬به شمول آنهایی‌که رأی پاک خود را به صندوق‌ها ریختند، صرف نظر از این‌که به کی رأی دادند.

از این لحاظ تشکیل حکومت وحدت ملی یک حرکت تاریخی بود و باتوجه به شرایط افغانستان یگانه گزینه و گزینه برتر. متاسفانه در جریان سه سال گذشته فرصت‌ها را ما از دست دادیم. به این معنی که اگر موافقتنامه حکومت وحدت ملی تطبیق می‌شد، امروز مشکلات ما کم‌تر می‌بود.

شروع کار اصلاحات انتخاباتی باید دو هفته بعد از تشکیل حکومت وحدت ملی آغاز می‌شد که متاسفانه با تأخیر صورت گرفت. هرکدام از این‌ها تاثیرات خود را داشت. کوشش‌های صورت گرفت که ریاست اجراییه دور زده شود. کسانی خود را معرفی کردند که ما بهتر می‌توانیم از توده‌های مردم نماینده‌گی کنیم. آن را هم ما با صبر و حوصله شاهد بودیم و نتایج آن نیز کاملآ برای ما معلوم بود که یک کوشش ناکام است. متاسفانه در خلال هر کدام از این موارد یک قسمت از فرصت‌ها از دست ما رفت؛ اما این به این معنی نیست که حکومت وحدت ملی دستاورد نداشته یا ما برای استحکام پایه‌های نظام کوشش نکرده‌ایم.

امروز با یک شرایطی مواجه هستیم که اگر همه سیاسیون و همه مردم افغانستان دست به دست هم بدهند و برای نجات کشور تلاش کنند و راه را باز بسازند بازهم برای آینده بهتر کشوراین تلاش‌ها کفایت نمی‌کند، چه رسد به این‌که ما در یک تشتت کامل قرار داشته باشیم و بازهم با کوته‌بینی و تنگ‌نظری به مسایل برخورد کنیم.

بعضی نکات برای اطلاع‌رسانی برای مردم افغانستان بسیار مهم است:

در ارتباط به تشکیل حکومت وحدت ملی، شورای وزیران و معرفی کابینه هیچ‌کس دیگر، هیچ نوع رابطه و تماسی که نتیجه‌اش تشکیل کابینه بوده باشد، با رییس صاحب جمهور نداشته، جز ما. البته ما تاجایی‌که امکان داشته مشوره کردیم. احتمال دارد که در جریان صحبت‌ها هرکس نظریات داده باشد؛ اما این بسیار یک نکته واضح است که کس دیگری در این موضوع نقشی نداشته است.

بسیار کارهای دیگر بود که باقی ماند، دلایل آن را امروز نمی‌گویم. امروز باید تمام کوشش، توجه و انرژی مردم افغانستان برای ساختن کشور، برای تامین امنیت و برای تهداب بهترِ مردم سالاری متمرکز باشد. فقط نقش مردم در نظام می‌تواند آینده و سلامت کشور را تضمین کند و اطمینان ایجاد نماید. من همیشه در طول زندگی از زمانی‌که وارد سیاست شده‌ام باور به نقش مردم داشته‌ام، در جریانی که من از آن برخاسته‌ایم استاد شهید و آمر صاحب شهید رهبران مردمی بودند. آن‌ها واقعآ رهبران مردمی و مبارزین واقعی مردم افغانستان بودند. خصلت‌ها و ویژه‌گی‌های آنان برای همه معلوم‌اند اما یک نکته بسیار واضح است که و اقعا بسیار اخلاق عالی داشتند. به این دلیل این جریان یک جریان تاثیرگذار در حوادث کشور بوده‌ است.

شانزده سال قبل انتقال قدرت به شکل مسالمت‌آمیز به رهبری استاد شهید به حامدکرزی صورت گرفت که یک افتخار بسیار بزرگ برای مردم افغانستان و مجاهدین می‌باشد.

استاد شهید و آمرصاحب در آن زمان شناخت واضح و روشن از دوست و دشمن داشتند و تروریزم و افراطیت را به عنوان یک تهدید برای سلامت بشری تشخیص داده بودند. در حالی‌که گروه‌های تروریسستی از نام اسلام استفاده می‌کردند و یک تعداد مردم افغانستان پیام آن‌ها را قبول کرده‌ بودند؛ اما این‌ّها در برابر تروریستان ایستاد شدند و در نهایت هردوی این رهبران مثل سایر بزرگان این کشور توسط تروریسستان به شهادت رسیدند. این ها جزء ‌تاریخ کشور ما است.

در مورد مسایل همیشه من به این باور بودم که هر قدر پایه مشارکت مردم به شکل واقعی٬ نه سمبولیک٬ قوی و محکم باشد، تصامیم نظام از تضمین برای تطبیق بهتر برخوردار می‌باشد و این باور من بوده است. به این نسبت کار سیاسی و کار حکومت و حکومت‌داری همیشه فراز و نشیب و بحث‌های داخلی می‌داشته باشد و این بحث‌ها را ما داشتیم.

وقتی مردم افغانستان به ما مراجعه می‌کنند و من روزانه با مردم افغانستان از نقاط مختلف کشور می‌بینم، خداوند خودش بهتر می‌داند که هیچ وقت من میان این‌ها فرق نکردم که از کدام گوشه افغانستان آمده‌‌اند بل‌که آنان را به حیث مردم می‌بینیم، نور چشم خود می‌دانیم و خود را خدمتگار همه‌شان فکر می‌کنیم.

مردم شاهد اند که ما آن‌ها را به این دید ندیدیم که شما در انتخابات چه کردید، این قصه رفت، انتخابات یک‌بار می‌آید و انتخابات صورت می‌گیرد؛ اما کار برای انتخابات بهتر وظیفه همهٔ ماست که إن شاالله کوشش‌های ما نتیجه بدهد در انتخابات پارلمانی و شورای ولسوالی‌ها و انتخابا٬ت ریاست جمهوری انتخابات بهتر داشته باشیم. این یکی از تعهدات اساسی ما به مردم افغانستان است و جامعه بین‌المللی که در حمایت از مردم افغانستان قرار دارد، چشم‌ به راه این تعهدات ما است.

من به این هم باور داشتم که ساختار‌ها باید قسمی باشد که اراده مردم را تمثیل کنند. در این کوشش‌های خود کامیابی هم داشتیم و ناکامی هم داشتیم و خوشحال هم بودم و ناخوش هم بودیم؛ اما این جزیی از روند کاری است.

انعطاف‌پذیری ضعف نیست. انعطاف‌پذیری به خاطر یک هدف بزرگ، به خاطر آینده بهتر و به خاطر مسیر استراتژیک می‌باشد ولی گاهی متاسفانه در میان هواداران ما و هم در جاهای دیگر ضعف تلقی شده است.

من به این مشکل ندارم اگر کسی قضاوت کند که شما ضعیف عمل کردید؛ اما اگر وطن ما و نظام ضعیف شود و نتیجه کار ما ضعف مردم ما باشد و باعث خوشحالی دشمنان وطن و مردم گردد و به ما خنده کنند، باز من خود را نخواهم بخشید. مسایلی هست که در یک فرصت دیگر در باره اش صحبت می‌کنم.

مسأله‌ای که در ولایت بلخ صورت گرفت، در باره‌ی تصمیمی که گرفته شده است بعضی قضاوت‌های مختلف و تبصره‌های مختلف صورت گرفت. من در طول همین مدت حتی در ۲۰/۱۵ روز قبل٬ رییس صاحب جمهور به یاد دارد٬ که من می‌گفتم راه‌ حل باید پیدا شود٬اما راه‌ حلی که خیر مردم افغانستان در آن باشد و به بی‌عزتی هیچ‌کس تمام نشود.

استعفأ کار ما نبود و همان جایی‌که گفتند ۸۰ درصد من مسوول بودم٬ولی من فکر می‌کنم که ۱۰۰ درصد همان استعفی نقش داشته‌ است. آنها یک مدت مذاکرات مستقیم داشتند و باقی این رییس صاحب جمهور و تمام همکاران حکومت هستند که هر لحظه‌اش می‌گفتم که این اقدام صورت نگیرد٬ اما بالآخره به یک‌جای رسید که باید یک کار صورت می‌گرفت.

من فقط ۱۵ روز قبل برای اولین بار موافقه کردم که این کار صورت بگیرد و قبولی استعفا یک هفته بعد اعلان شود. در این تصمیم رهبری جمعیت اسلامی افغانستان با ما یکجا بودند و این‌ها وعده سپردند که در همین مدت زمین به آسمان نمی‌خورد و مشکل را حل می‌کنند.

کسی‌که واقعآ به افغانستان خدمت کرده و در همان ولایت افغانستان خدمت کرده است و از آن هم فراتر در تامین امنیت و در جلب سرمایه‌گذاری خدمت کرده است؛ اما قبلآ استعفأ خود را مطرح نموده است٬ این‌که می‌گوید شرایط بوده و نبوده کار من نیست، چون من فقط در حکومت وحدت ملی خود را رییس اجراییه می‌دانم و خدمتگار همه مردم افغانستان. چه صحبت‌های شده و چه وعده‌های شده و نشده به خودشان ارتباط دارد و این‌ها مسایل گذشته است٬ اما وعده رهبری جمعیت اسلامی این بود که در خلال یک هفته مشکل را حل می‌کنیم٬ چون کسی‌که خودش استعفأ داده، می‌گوید که من به مردم افغانستان خدمت کردم و به ابتکار خود از رییس جمهور افغانستان خواهش می‌کند که استعفایش را منظور کند.

به این وعده رهبری جمعیت اسلامی رفتند و دوباره که آمدند مسایل شکل دیگر گرفت. به هر صورت، اما امروز هم من به این باورمندم که مسایل به شکل مسالمت‌آمیز بدون این‌که اعتبار نظام و افغانستان و سلامت قشر سیاسی صدمه ببیند، حل شود.

إن‌شاالله خداوند به ما این توان را داده است که هیچ‌گونه کینه، عقده و نفرت نسبت به دیگران نداشته باشیم. نفرت من نسبت به کسانی‌ است که به مردم به نفرت نگاه می‌کنند و مردم افغانستان را بدون استثنأ هدف قرار دادند و از مردم افغانستان قربانی می‌گیرند. از این ناحیه به مردم افغانستان اطمينان می‌دهم.

در ارتباط به این مسالهٔ من باورمندم که به شکل مسالمت‌آمیز حل شود و ما قدم بگذاریم به طرف آینده بهتر. برعلاوه به این هم باور دارم که تفرقه‌های سمتی، قومی و زبانی برای مردم افغانستان زهر است و سرمایه‌گذاری روی این موارد در هرجا و نقطه‌ای که صورت بگیرد، تاوان آن را مردم افغانستان می‌پردازند.

دعوت من به قشر سیاسی افغانستان این است که از تجربه و درد مردم افغانستان در چهل سال گذشته درس بگیرند و متوجه مسوولیت خود شوند و مساله این نباشد که اگر به ما نشد به هیچ‌کس دیگر هم نشود، بگذارید به مردم افغانستان شود و تهداب را بگذارید که مردم افغانستان در آینده از بزرگان سیاسی خود الگوی خوب داشته باشند.

حالا در پهلوی تمام مصروفیت‌هایی‌که من دارم یک تکلیف دیگر نیز اضافه گردید که باید متوجه دندان‌های خود نیز باشم که کسی بی‌خبر نکشد. برای‌تان اطمينان می‌دهم که متوجه صحت خود می‌باشم و از دندان‌هایم فقط در کارهایی استفاده می‌کنم که خداوند در طبیعت انسان‌ها نهاده است نه برای کدام کاردیگر.